انعکاس
ناآرامي هاي قومي خوزستان در رسانه هاي گروهي
بي بي سي : با فروکش کردن نسبي نا آرامي
هاي اخير در اهواز، مرکز استان خوزستان (جنوب ايران)، دستگاه هاي مختلف حکومتي ايران
دستبکار شناسايي عوامل درگيري هايي شدند که روز جمعه (15 آوريل) آغاز شد و در نتيجه
آن چند تن کشته و مجروح شدند. بر اساس گزارش ها،
نيروهاي ويژه پليس، روز يکشنبه در نقاط مختلف اهواز مستقر يا مشغول گشت زني بوده
اند.درگيري هاي دو روزه
در خوزستان، پس از انتشار نامه اي منسوب به محمدعلي ابطحي، مدير پيشين دفتر رئيس
جمهور ايران آغاز شد. از متن اين نامه که چند روز پيشتر در برخي سايتهاي اينترنتي
منتشر شده بود، اينطور برداشت مي شد که آقاي ابطحي خطاب به محمدعلي نجفي، رئيس وقت
سازمان برنامه و بودجه که اکنون به سازمان مديريت و برنامه ريزي تغيير نام يافته،
مصوبه هايي را ابلاغ کرده است که بنابر آنها ساختار جمعيتي خوزستان مي بايست به زيان
اعراب بومي اين استان تغيير يابد و نامهاي عربي اماکن اين استان به واژه هاي فارسي
تغيير داده شود.محمدعلي ابطحي و
ساير مقام هاي جمهوري اسلامي صدور چنين نامه اي را تکذيب کردند اما نا آرامي ها متوقف
نشد و دامنه آن چنان گسترش يافت که چند نفر کشته و زخمي شدند و به ساختمان هاي دولتي
و بانک ها خسارت هاي زيادي وارد آمد.مقام هاي ايران در
نخستين واکنش به اين نا آرامي ها، آن را به خارج از مرزهاي اين کشور نسبت دادند اما
بعدا، از تشکيل گروه هايي براي ريشه يابي اين درگيري ها خبر دادند.
عبدالواحد موسوي
لاري، وزير كشور ايران، روز يکشنبه 17 آوريل، خبر از بازداشت چند نفر که به گفته
وي مشغول توزيع "شبنامه" بوده اند داد. رونوشتهايي از نامه منسوب به محمدعلي ابطحي
در روزهاي گذشته به طور گسترده اي در ميان ساکنان عرب مناطق مختلف خوزستان توزيع
شده است.بنا بر گزارش ها،
حدود 137 نفر در جريان نا آرامي ها بازداشت شده اند. البته آقاي موسوي لاري گفته
که تعدادي از بازداشت شدگان آزاد شده اند اما بقيه، تا روشن شدن موضوع در بازداشت
خواهند ماند.مسئولان دادستاني
اهواز نيز از تشكيل پرونده براي دستگير شدگان وقايع اخير اين شهر، خبر داده اند.
به گزارش ايسنا،
خبرگزاري دانشجويان ايران، دادستاني اهواز اعلام کرده که کار تشکيل پرونده براي بازداشت
شدگان، با هدف مشخص شدن عاملان اين قضيه آغاز شده است. درخواست ابطحي
از وزير اطلاعاتمحمدعلي ابطحي هم
که در روزهاي اخير از طريق وبلاگ شخصي خود، ضمن تکذيب وجود نامه منسوب به وي، توضيحاتي
در اين زمينه منتشر کرده، در تازه ترين واکنش، با انتشار نامه اي، از علي يونسي وزير
اطلاعات ايران خواسته تا منتشر کنندگان نامه منسوب به وي را شناسايي کند.وي خطاب به وزير
کشور نوشته: "تحريكاتي مثل جعل نامه اخير بسيار خطرناك تر از آن است كه بتوان از
آن اغماض (چشمپوشي) كرد."آقاي ابطحي در عين
حال نوشته "بعضي از روزنامه هاي داخلي هم جوري اخبار را نوشتند كه گويا بدشان نمي
آمد كه مسائل داخلي، از جمله تحريك اصلاح طلبان را مبناي اين فجايع بدانند."در همين حال، به
گزارش خبرگزاري ها، احمد موسوي نماينده اهواز در مجلس، از آقاي ابطحي انتقاد کرده
و در جلسه مجلس گفته که آقاي ابطحي بايد زودتر از اينها، نامه اي را که به وي نسبت
داده شده بود تکذيب مي کرد. اين نماينده مجلس مدعي شده که از چند روز قبل در مورد
انتشار اين نامه و لزوم تکذيب آن، به اعضاي دولت و استاندار خوزستان هشدار داده بوده
است.اما محمدعلي ابطحي
مي گويد: "وقتي شنيدم در خوزستان اين نامه منتشر شده، در روز دوشنبه 22 فرودين در
سايتم به تفصيل به تكذيب نامه پرداختم. متأسفانه مورد توجه هيچ خبرگزاري قرار نگرفت،
و فقط در روزنامه اقبال سه شنبه 23 فروردين ماه منتشر شد."محمدعلي ابطحي که
در زمان راه اندازي وبلاگ شخصي خود (وب نوشت) تنها عضو کابينه دولت ايران محسوب مي
شد که در شبکه اينترنت به انتشار ديدگاه هاي شخصي و برخي تحليل ها مي پرداخت، همواره
مورد انتقاد شديد محافظه کاران و به ويژه روزنامه هاي وابسته به آنها قرار داشته
است.مجلس هم وارد مي شودخبرگزاري ها از ايران
همچنين از موضع گيري مجلس در بحران اخير خبرداده اند.طبق اين گزارش ها،
كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس ضمن تاكيد بر جعلي بودن نامه منتشره در خوزستان،
از تشکيل هياتي سه نفره از سوي اين كميسيون خبر داده و اعلام کرده که اين گروه سه
نفره، مامور بررسي تشنج هاي اخير در اين استان شده اند.به گزارش خبرنگزاري
فارس، محمدنبي رودكي، اسحاق جهانگيرزاده و سيد احمد موسوي نمايندگان شيراز، اروميه
و اهواز، اعضاي گروه سه نفره هستند که قرار است با مراجه به منطقه، به بررسي مسايل
اخير بپردازند.
درگيري خونين در خوزستان در پي انتشار نامه 'جعلي'انتشار نامه اي
منسوب به محمد علي ابطحي، مدير پيشين دفتر رئيس جمهور ايران به درگيري و نا آراميهايي
در استان خوزستان در جنوب غرب ايران انجاميده که بنابر گزارشها، دست کم سه کشته برجاي
گذاشته است.در اين نامه که از
چند روز پيش در برخي سايتهاي اينترنتي منتشر شده، آقاي ابطحي خطاب به محمدعلي نجفي،
رئيس وقت سازمان برنامه و بودجه که اکنون به سازمان مديريت و برنامه ريزي تغيير نام
يافته مصوبه هايي را ابلاغ کرده است که بنابر آنها ساختار جمعيتي خوزستان مي بايست
به زيان اعراب بومي اين استان تغيير يابد و نامهاي عربي اماکن اين استان به واژه
هاي فارسي تغيير داده شود.
با انتشار اين نامه
تعداد زيادي از مردم عرب خوزستان دست به تظاهراتي زدند که به تنش و خشونت و درگيري
با نيروي انتظامي کشيده شد و طي آن به بانکها و پاسگاههاي نيروي انتظامي حمله شد
و آن گونه که در گزارشها آمده، سه نفر در شهر حميديه در نزديکي اهواز، مرکز استان
خوزستان کشته و تعدادي زخمي شدند.گزارشها همچنين حاکي
از بازداشت حدود دويست و پنجاه نفر است.نامه اي که اين جنجال
را آفريده بر کاغذ سر برگدار دفتر رئيس جمهور نوشته شده، داراي مهر "خيلي محرمانه"
است، امضاي آقاي ابطحي بر پاي آن به چشم مي خورد و در حاشيه نامه پاراف و امضاي دو
مسئول ديگر نيز وجود دارد که خوانا نيستند.آقاي ابطحي در سايت
اينترنتي شخصي اش، "وب نوشت" جعلي بودن اين نامه را اعلام کرده و پرسيده است: "چطور
رئيس دفتر رياست جمهوري مي تواند از طرف خودش بخشنامه اي غيرمعقول صادر کند و ترکيب
جمعيتي منطقه حياتي و مهمي مثل خوزستان را تغيير دهد"؟وي توضيح داده است
که تصميماتي که در اين نامه به رئيس سازمان برنامه و بودجه ابلاغ شده، "حتي اگر در
سطح رهبري و شوراي عالي امنيت ملي و رئيس جمهور هم گرفته شود قابليت اجرا ندارد و
اساساً تصميمات خيلي کوچکتر از اين در سطح عالي کشور گرفته مي شود".افراد آشنا به مکاتبات
اداري و نظام ديوانسالاري ايران ترديدهاي متعددي نسبت به صحت چنين نامه اي مطرح مي
کنند اما حسن هاشميان، روزنامه نگار عرب خوزستاني و کارشناس مسائل اعراب اين استان
مي گويد، جعلي بودن يا نبودن اين نامه تأثيري در حرکت اعتراضي مردم عرب خوزستان ندارد.به عقيده آقاي هاشميان،
آنچه در اين نامه نوشته شده بود در واقع جرقه اي بود براي شعله ور کردن مطالبات و
نارضايتيهاي انباشته شده و مردم عرب خوزستان و با اينکه مسئولان استان از طريق تلويزيون
محلي بارها به مردم اعلام کردند که اين نامه جعلي است، حرکت اعتراضي اين مردم همچنان
ادامه يافت.وي در ذکر دلائل
نارضايتي مردم عرب خوزستان مي گويد که با وجود گذشت حدود هفده سال از پايان جنگ ايران
و عراق، دولت هنوز به دلائل امنيتي حاضر نيست زمينهاي کشاورزي مناطقي را که زماني
جزء مناطق جنگي بوده اند به کشاورزان پس بدهد و اراده اي سياسي هم از سوي دولت براي
رفع مشکل امنيتي مناطق مرزي خوزستان و بازگرداندن اين زمينها به مالکانشان به چشم
نمي خورد.آقاي هاشميان همچنين
به طرح توسعه نيشکر خوزستان اشاره مي کند که به گفته وي، طي سالهاي اخير باعث شده
است بسياري از کشاورزان بومي کشتزارهاي خود را از دست بدهند.عنصر ديگري که حسن
هاشميان در بررسي علل انگيزش حساسيتهاي قومي در خوزستان به آن اشاره مي کند، نقش
برنامه هايي است که رسانه هاي کشورهاي عربي همسايه ايران و بويژه تلويزيون ماهواره
اي الجزيره در مورد موضوع اعراب خوزستان پخش مي کنند.وي مي گويد که صرف
نظر از اينکه انگيزه اين رسانه ها از پرداختن به موضوع اعراب خوزستان و نحوه طرح
مسائل به اين قوميت چيست، اين نکته حائز اهميت است که مردم عرب خوزستان بيش از آنکه
بيننده تلويزيون ايران باشند، تماشاگر تلويزيون الجزيره اند و اين شبکه به ميزان
گسترده اي مورد اقبال اعراب خوزستان است.استان خوزستان ثروتمندترين
استان ايران به شمار مي رود و علاوه بر اينکه بخش عمده منابع نفتي ايران را در خود
جاي داده، کشتزارهايي بسيار حاصلخيز دارد.اين استان، آن گونه
که بسياري از مورخان عقيده دارند، حتي پيش از حمله اعراب مسلمان به ايران و سقوط
شاهنشاهي ساساني، زيستگاه اقوام عربي بوده که از جزيرة العرب بدانجا مهاجرت کرده
بودند.در طول تاريخ، جميعت
مناطق جنوبي و غربي استان خوزستان را اعراب تشکيل مي داده اند و در نواحي شمالي و
شرقي آن نيز فارس زبانها و بختياريها ساکن بوده اند.اين ترکيب جمعيتي
در پي کشف نفت در اين استان و کوچ گسترده کارگران از نقاط مختلف ايران به اين منطقه
تغيير يافت و به کاهش نسبت اعراب در خوزستان انجاميد.با اين حال جمعيت
اعراب خوزستان در حال حاضر حدود دو ميليون نفر برآورد مي شود.در دوران حکومت خاندان
پهلوي در ايران و تحت سياستهاي ملي گرايانه دولت آن زمان، نامهاي عربي شهرها و مناطق
استان خوزستان به اسامي فارسي تغيير داده شد.برخي از منتقدان
حکومت پهلوي، دولت آن زمان را متهم مي کنند که به عمد سعي در تغيير ترکيب جمعيتي
خوزستان به زيان اعراب داشته اما مدرک قابل استنادي که اين ادعا را ثابت کند در دست
نيست.
سايت
مرکز اطلاع رساني جبهه دمکراتيک مردمي
خلق عرب أحواز
انعکاس درگيريها وتظاهرت شجاعانه مردمي خلق عرب أحواز با نيروهاي
اشغالگر ايران در رسانه هاي خبري ايران