مختصري
درباره ي کانون فرهنگیخلقتورکمنازپيدايش ايده تا تبديل شدن به فرهنگي- سياسي
يوسف کـُر hamraq@yahoo.de
يکشنبه، 18 بهمن 1383
در تورکمنصحرا درنيمه ي دوم سال 1357 هـ. ش. گسترش فعاليتهاي فرهنگي و هنري بموازي
فعاليتهاي سياسي ازجنبه هاي مختلفي توجه ها را بخود جلب نمود و گفتگو و تأمل در پيرامون
آن موجب پيدايش فکر ايجاد کانون فرهنگي شد. در
صحبت بر سر نحوه ي فعاليت هواداران سچفخا در ترکمنصحرا (هم درمازندران وهم درتهران)
قرارشد فعاليتهاي فرهنگي و هنري در تشکلهائي جدا از فعاليتهاي سياسي صورت گيرد و
حريم مستقل خود را داشته و سچفخا از طريق تشکيلات هوادارانش که بعد از کانون بايد
تشکيل ميشد حمايت کند. در ستاد سچفخا (درخيابان دهکده) قرارشد هيأت سه نفره ايکه
(حشمت رئيسي و بقيه) عازم مازندران است به ترکمنصحرا نيز برود و در سه شهر با افراد
مشخصي ازهواداران فعال سچفخا تماس گرفته تشکيل کانون فرهنگي خلق تورکمن را بعنوان
اولين رهنمود سازمان برساند. هيأت ابتدا به گنبد رفت درنتيجه کانون فرهنگي خلق تورکمن
اول درگنبد تشکيل شد ولي نام آن درهمان يکي دوروزاول توسط گروه " فدائيان تورکمن"
به کانون فرهنگي وسياسي خلق تورکمن تغيير نام يافت. بدنبال آنها هواداران آق
قالا نام کانون فرهنگي را به کانون فرهنگي و اجتماعي خلق تورکمن تغييردادند ولي اين
نام نيز باتلاش واعمال نفوذ گروه " فدائيان تورکمن" گنبد فرهنگي وسياسي شد.
اين تغييرنام درغرب تورکمنصحرا( بندرتورکمن، کوميش تپه، حوجانفس، اُمچالي وغيره)
درفروردين 1358، درفضاي غيرطبيعي ناشي ازجنگ تحميلي اول برخلق تورکمن بطوراتوماتيک
صورت گرفت. بدين ترتيب با برخوردهاي مطالعه نشده تصميم اتخاذ شده درستادسازمان(در
خيابان دهکده) هم درمورد کانون فرهنگي وهم درمورد ايجاد تشکيلات ويژه ي سازمان درترکمنصحرا
به اجرا درنيامد درواقع
بدون مطالعه و ترتيب دادن بحث وگفتگو درباره ي رابطه ي اصولي(رابطه ي متقابلاً سودمند)
مابين فعاليتهاي فرهنگي و سياسي( درمناطق مليتي کشورهاي کثيرالمله) ازيکطرف ورابطه
ي جزء وکل( منطقه ئي وسراسري) درکشورهاي کثيرالمله ازطرف ديگر وتدوين جمعبندي بحث
و گفتگو، عمل شد.
واقعيت اين است که درشرايط نامشخص بودن حريمها وعدم تنظيم روابط اصولي توافق شده،
فرق چنداني بين تشکلهاي ايجاد شده با هرنامي ازجمله کانون فرهنگي وسياسي، کانون هنري،
کانون جوانان پيشگام وغيره نمي توانست وجود داشته باشد و چنين نيز شد. دردناک تر
ازهمه اينکه ازآنهمه فداکاري وتلاشهاي شبانه روزي دريک شرايط بسيارمساعد تاريخي
روندغلبه يافتن برمسائل ومشکلات شکلگيري تشکيلات سياسي ويژه ي تورکمنصحرا که بيانگرحق
طلبي وآزاديخواهي خلق ترکمن بايد باشد ناقص ماند وبطورکامل طي نشد. درنتيجه براي
تورکمنصحرا يک نيمه تشکل فرهنگي- سياسي ضميمه ئي وفاقد جايگاه و مقام وموقعيت اساسنامه
ئي بجا ماند که نيروهاي خلق تورکمن بالاخره بايد به کمال ميرساندند.
بر علاقمندان لازم است که علت عدم طي شدن کامل پروسه ي شکل گيري تشکيلات سياسي ويژه
تورکمنصحرا را بيشتر مطالعه کرده و به بحث و گفتگو بگذارند تابتوانند با مسائل آن
بطورعلمي و واقعي آشنا شوند. ازنظرمن راه حل مسائل سازمانيابي مستقل نيروهاي نرکمن
و پاسخ موثر برضرورت برقراري وحدت و همکاري در ميان آنها هنوز هم از سازمان دادن
بحث و گفتگو برسر بازسازي دموکراتيک کانون فرهنگي و سياسي و به کمال رساندن مرحله
ي اول که مشخص کردن مضمون (جبهه ئي، اتحاديه ئي و يا حزبي) کانون است ميگذرد.