سياستگذاران
ايران پس از روي کارآمدن حکومت جمهوري اسلامي در اين کشور همواره به "مد" در قالب
پديده اي غربي مي نگريستند و با آن در چارچوب "تهاجم فرهنگي" برخورد مي کردند.
اما سخنان اخير رهبر ايران که آشکارا به مد و استفاده از آن به عنوان ابزاري براي
رواج دادن پوشش اسلامي و ملي اشاره کرد حکايت از تغييري در نگرش سياستگذاران
ايران به مقوله مد مي کند.
در پي آن، رئيس کميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي از هم بررسيهاي اين مجلس براي
رواج دادن مدهاي ايراني و اسلامي خبر داد.
با اين بهانه، از پريدخت عابدين نژاد که از طراحان لباس و مد در ايران است خواسته
ايم به تشريح وضعيت مد در ايران بپردازد و ديدگاه خود را درباره مد در ايران عرضه
کند.
پريدخت عابدين نژاد، طراح لباس در ايران: در گذشته اين گونه بوده است که طبقات
متمول مد را ايجاد مي کرد و طبقات فرودست مد را تقليد مي کرد. طبقات ثروتمند براي
اينکه تفکيکي از طبقات فرودست داشته باشد دائم در حال تغيير و تحول مد بودند.
در نگاهي بدبينانه، اکنون در سطح جهان مد به گونه اي درآمده است که طبقات متمول
جاي خود را به کشورهاي توسعه يافته داده اند و طبقات فرودست به کشورهاي در حال
توسعه. ايران هم در اين ميان به عنوان کشوري در حال رشد، همان گونه که در عرصه
هاي فرهنگي از کشورهاي توسعه يافته تقليد مي کند، در عرصه مد هم به تقليد از اين
کشورها مي پردازد. مدهاي غربي خيلي سريع و شايد حداکثر ظرف دو ماه به ايران
انتقال پيدا مي کنند.
مردم ايران از هر طبقه اجتماعي که باشند با فراخور شرايط خود لباسي مي پوشند که
هم با معيارهاي اجتماعي هماهنگ باشد و هم از الگوهاي جهاني عقب نماند.
ما طراحان لباس، از مدهايي که در غرب به وجود مي آيد اطلاع حاصل مي کنيم و به
سفارش توليدکنندگان پوشاک در ايران، مدهاي غربي و تحولاتي که در آنها پديد مي آيد
را با الگوهاي پوششي ايران تطبيق مي دهيم و طرح تازه اي به وجود مي آوريم
ما طراحان لباس، از مدهايي که در غرب به وجود مي آيد اطلاع حاصل مي کنيم و به
سفارش توليدکنندگان پوشاک در ايران، مدهاي غربي و تحولاتي که در آنها پديد مي آيد
را با الگوهاي پوششي ايران تطبيق مي دهيم و طرح تازه اي به وجود مي آوريم.
گاه هم پيش مي آيد که طرحهاي ما ابتکاري و بر اساس الگوهاي سنتي ايراني است اما
مسئله اينجاست که نگاه ما به الگوهاي سنتي، نگاهي غربي است.
قوميتهاي مختلفي در ايران زندگي مي کنند و الگوهاي پوششي بسيار متنوعي دارند،
اما اين الگوهاي پوششي را ابتدا غربيها کشف کرده اند و اين کشف آنها بوده که توجه
ما را جلب کرده است. اکنون تحقيقات زيادي در ايران روي لباسهاي محلي و فرهنگ
پوششي اقوام مختلف ايراني انجام مي گيرد و ما طراحان بر اساس طرحهاي زيبايي که در
لباسهاي ايراني هست الگوهاي تازه اي طراحي مي کنيم که در عين زيبايي، کاربردي هم
باشد.
ولي از اين الگوها استقبال محدودي مي شود و تنها افرادي به استفاده از آنها مي
پردازند که مثلاً هنرمند باشند يا علاقه خاصي به فرهنگ ايراني داشته باشند. نمونه
اي از لباسهايي که با توجه به الگوهاي سنتي ايراني طراحي شده، مانتوهاي بلند
جلوبسته اي است که جلوي يقه اش چاک مي خورد و روي آن خامه دوزي و تزئين شده است.
نگاه ما به الگوهاي سنتي، نگاهي غربي است و اين غربيها بوده اند که لباس سنتي ما
را کشف کرده و توجه ما را به آنها جلب کرده اند
مد در ايران مثل چيزهاي ديگري که از غرب آمده، همچون سينما و هنرهاي ديگر، کاملاً
ايراني شده است و محدوديتهاي پوششي که در ايران هست ويژگيهايي به مقوله مد در اين
کشور بخشيده است: مدهاي لباس در ايران هم زيبا هستند و هم جهاني.
همين محدوديتها باعث شده است که جوانها در پوشاک خود خيلي تنوع به کار ببرند يا
از تزئيناتي استفاده کنند که شايد در ديگر کشورهاي جهان چندان رايج نباشد.
محدوديت خلاقيت را افزايش مي دهد و من به عنوان طراح لباس در همين محدوديت به
نکات بسيار زيبا و جذابي مي رسم.
خود من سالها پيش مانتوي بلندي طراحي کردم که خيلي پوشيده بود.
اين مانتو که به شکل دوتکه بود مثل عبايي به نظر مي آمد که زير آن لباس پوشيده
شده و به همين دليل به مانتوي عبايي مشهور شد و خيلي مورد استقبال قرار گرفت.
در چارچوب محدوديتهايي که در ايران وجود دارد هر الگوي پوششي را مي توان جا
انداخت و سياستگذاران کشور هم مي توانند از طريق طراحي مدهاي موردنظر خود الگوي
پوششي را که مطلوب مي دانند در جامعه جا بيندازند اما موفقيتشان در گرو تبليغ
است، نه اجبار.
طرحهاي سنتي ايراني خيلي زيبايي وجود دارد، براي مثال لباسهاي دوران کريمخان زند
(نيمه دوم قرن هيجدهم ميلادي) که مي توان از آنها براي طراحي الگوي پوششي که
مطلوب سياستگذاران ايران استفاده کرد اما براي رواج دادن اين الگوها بايد کار
زيادي انجام شود، نظرسنجي صورت بگيرد و تبليغ درستي صورت بگيرد.
بي بي سي