دکتر خانگلدي اونيق:
(مختصري در باره سبک شناسي تاريخ ِ ادبيّات ِ ترکمن )
ترکمن ادبيّاتئنئنگ غئسغاچااستروکتوراسي
و
بير قوشغي
Canada-Toronto-
Dr.Hangeldi
Ownukيولّاندي:
کانادا-تورنتو- د. خانگلــدي اونق***
(مختصري در باره سبک شناسي تاريخ ِ ادبيّات ِ ترکمن )
ترکمن ادبيّاتئنئنگ غئسغاچااستروکتوراسي
و
بير قوشغي
قوشغي صونغاتي ترکمن ادبيّاتئندا ايرکي
ايّاملاردان بأري اؤز ادبي آقاباسي بيلن بلّي بير درجه ده اؤسيپ غايدئپدئر. بو حقدا
کلاسيک ادبيّاتئمئز شايادلئق اديأر. ترکمن شغر ادبيّاتئني پارس چشمه لريندأکي قوشغي
ادبيّاتي بيلن دنگشديرنينگده، پارس ادبيّاتئنئنگ حاضيرکي کلاسيک قوشغي لاري ترکمن دولتي
غزنوي خاندانلئغئندان بأري فردوسنئنگ شاهنامه ني ترکمن ادبيّاتئندان گؤچيريپ تلخيص
اتمگي بيلن باشلانيار. بو ايام 10 و 11-نجي ميلادي عصئرلارا غابات گليأر. امّا ترکمن
چشمه لريندأکي قوشغي ادبيّاتا اونس برنينگده ولين، بارئپ اوغوز آتا ايّامئندان بأري
قورقوت آتا اپوسئنئنگ تارپئندان باشلانيار. بو مسئله ترکمن ادببِّاتئندا فاکتلايئن
آيدئنگلاشئپ غايتيار. تاريخدا هر بير ادبيّات اؤز ياشان و دؤرديلن دؤوري بيلن چأکلنيار.
شونئنگ اوچين هم ترکمن قوشغي ادبيّاتئندا-دا دؤرديلن دؤرديجيليکلر اؤز هر بير دؤورينينگ
صونغات گؤرنوشينينگ حاصيّتيني اؤز ايچينه آليار. اگر حأضيرکي دؤوريميزينگ ترکمن شغر-
ادبيّاتيني چأکلنديرملي بولسا، ترکي ديليندأکي دؤرلي گپلشيک شيوه لريني گؤز اؤنگونه
توتماساق اوندا، اساساً اوچ دؤوري چأکلنديرسه بوليار.
-
مختومقلي فراغي دان اؤنگکي ادبي
تاپغئرلار:
بو ايامي اوغوز آتا ايامئندان تارپ توتئنساق،
اوندا ترکمن ادبيّات صونغاتئنئنگ بللي وکيللري قورقوت آتا اپوسي، مخمود کاشغرلي " ديوان
لغات التّرک " اثري بيلن،
خوجه احمد يسوي" ديوان
حکمـت " اثري، " احـمد يوکه نکلي" اؤز بللي "عتبة الحقايق" اثري بيلن و " برهان الّدين
ناصـر رابغـوزي" اؤز مشهور "قـصـص الانـبيا رابـغوزي ( ربِِّ اوغـوزي)" اثري، يوسف
خاص حاجب، خوجه يوسف همداني، گؤر اوغلي ايّامئنداقي دؤرديلن اثرلر و دولت محمد آزادي
نئنگ واغظ آزادي اثرينه چنلي ياتلاسا بولار. ...
-
مختومقلي فراغي
دان سونگقي ادبي تاپغئرلار:
بو ايّام مختومقلي
فراغئنئنگ دؤرديجيليگينينگ غالدئران تأثيري بيلن حاصيّتلنيأر. بو دؤورينگ بللي وکيللري
مختومقلي فراغئنئنگ خود اؤزوندن باشلانئپ، ملاّ نفس، محمدولي کمينه، قرباندوردي ذليلي،
نورمحمّد عنداليپ، محتأجي، عبدالّستار قاضي، سيّدنظر سيّدي،
سيّدي خوجه،
غائبي و بيلکي اولاردان سونگراقي تا 19-نجي عصرئنگ آياقلارئنا چنلي کلاسّيک شاعيرلاري
ياتلاسا بولار.
امّا تاريخئنگ چئلشئرئملي
قال – قوپلارئنداقي يوزه چئقان حاديثه لار ترکمن خلقئنئنگ دورموشئندا داغئنئق دؤوريني
عمله گتيردي. بو دؤور بولسا 15-16-نجي عصرلاردا ترکمنلرينگ اينگ سونگقي سنّي خاندانلئغي
آق قويونلي ترکمنلرينگ دولتينينگ سينماغي و ترکمن شايي دولتينينگ يوزه چئقماغي بيلن
حاصيّتلنيأر. بو دؤور اؤز سوسيال – مدني شرطلري بيلن آيراتئنلاشيار. اول اساساً غاراشسئز
ترکمنستانئنگ ساوت دؤورينه چنلي حاصيّتلنسه، ايران ترکمنلري اوچين انتأک هم گيديپ دور.
اونونگ سبأبي ايرانداقي گچيپ دوران حاضيرکي دؤورينگ سياسي – جمغيّتچيليک شرطلرينه باغلي
بولوپ دورسا، ايکينجي بير طراپدان ترکمن ديل و ادبيّاتئنئنگ اوقو اولغاملارئنئنگ يوقلئغي
حاضيرکي دؤور گون اورتا ترکمنستانئنگ ادبيّاتئنا آتراساتل تأثيرني غالدئريپ دور. بو
مسئله اؤز آقاباسئندا ترکمن ديلينده سوادسئزلئغي عمله گتيريأر. اؤز مدنيبتينگده سوادئنگ
بولماسا، کسکي مدنيبت سني يويجاغئنئنگ ايکي اوچسئزدئغئنا تاريخ اونگا گواه گچيأر.
3.
ساوت ادبيّاتي:
تاريخي قوزغالانگلار
19-نجي عصرئنگ آياقلارئندان غراشسئز ترکمنستانئنگ چأکلرينده تأزه شرطلري يوزه چئقاريار.
بو دؤورده ساوت اؤزگريشلري عمله گليپ، تازه ادبي پروسسس باشلانيار. بو ايّامدا ترکمن
ادبيّاتي عالمينده بللي وکيللري يوزه چئقيار. بو اؤزگريشليکلر اؤز ادبي تأثيريني کؤپچيليگه
يتيريپ، ادبيباتئنگ اؤسوشينينگ روحي تأزه لنيپ باشلايار. بو دؤور اؤز عمومي جمغيّتچيليک
آيراتئنلئغي بيلن حاصيّتلنيأر. اول بولسا "ساوت ادبيّاتي" دؤوري دييليپ حأصيّتلنديريليأر.
امّا گؤن اورتا ترکمنستاندا بولسا، يوزه چئقان غاراشسئزلئق حرکتلري باسئلئپ ياتئرئليار.
نتيجه-ده باسئلان خلقئنگ ادبيّّاتي هم اؤز اينگ پس درجه سينه چنلي سينيار. بو دؤورده
ايراندا ترکمنلرينگ ادبي مدنيّتينده دورغونلئق دؤوري باشلانيار. اونگا ادبي تايدان
"گون اورتا ترکمنستانئنگ ادبيّاتئندا دورغونلئق دؤوري" دييليپ حاصيّتلنديريلسه مقصده
لايئق بولار. اگر بو اياّمداقي يوزه چئقان ادبي اثرلره دوش گلينسه، يا کلاسيک ادبيّاتئنئنگ
اؤيکونجي و اؤچوگسي کشبينه غابات گليأريس، يا-دا کسکي ادبيّاتا باقنا ادبيّات بيلن
يوز به يوز بوليارئس. ...
سونگقي 40-50 يئلئنگ دوامئنداقي ادبيّات دؤورينگ سياسي – جمغيّتچيليک
واقالارئندان اوزنگه بولماندئر. هر بير باباتدا اول اثرلرده دؤورينگ يوزيني آچئپ گؤرکزمأگه
يئقغئن ايده يالار يوزه چئقيار. شيله اثرلرينگ اساسي تماتيکاسي بولسا، گؤرش، واطاني
سؤيمک، خلقئنگ سوسيال ياغدايئني اوندمک، عدالت بيلن ستمينگ آراسئني چأکلنديرمک، ..
يالي مسئله لردن عبارات بوليار. حاضيرکي زمان ايران ترکمنلرينينگ ادبيّات اؤنگده بارئجئلاري
حکمينده: عبدالله
آهنگري، منصور گرگاني، امين الله گلي، يوسف صفائي، ستّار سوقي (ساوچي)، بردي آق بندي،
عيدي اونق، آرام ( آراز محمّد ُاعيري)، بگمراد دانگ آتار، غ. اصفهاني، عبدالّرحمان
اونق، غفور خوجه، آ. ايري، آنه محمّد ساده (سانجار)، آراز محمّد سارلي، آ. پاک، س.
چوگان، ي. ساقغالّي، ح. کؤسلي، ح. کم، عاليه علاقي، جميله شيخي، بي بي سارا قرينجيک،
آهونبر، مسعود ديه جي، يوسف قوجق، بدخشان، (دوشوندريش: شو آتلار 1995/م. يئللاردا غابات
گلن آتلاردئر. البتّه حاضيرکي زامان دا انتأک ترکمن ياش ادبيّاتچيلار و يازئجئلارئنگ
آدي يوزه چئقيار و اولارا-دا غابات گليأريس. )... شولارينگ آتلارئني آغزاماق بوليار.
ادبيّات حأضيرکي زامان
شرطلرينه دگيشليليکده، يوقاردا آتلارئني آغزالان يازئجئ-شاعيرلارئنگ اثرلرينده اؤنگه
سوريليأن ايديالار اساسان اوچ ساني ماضموندان گؤزباش آليار:
-
دورموش بيلن ائلالاشمايان
ماضمونلي اثرلر،
-
دورموش بيلن ائلالاشيان
ماضمونلئ اثرلر،
-
دورموشي اونديأن
ماضمونلي اثرلر،
حاضيرکي دؤورينگ عمومي
کشبيني گؤز اؤنگونه گتيرمک اوچين، بار اثرلره گؤز آيلاپ چئقسانگ، شوندا اؤلچگي آنگماق
بولار.
حاضيرکي دؤور پارس
ادبيّاتئنداقي قوشغيلار آق قوشغي گؤرنوشده بو ديلينگ ادبيّات حاياتئندا اولي و أغيرت
اؤزگريشيليکلري يوزه چئقاردي.
XX
عصئرئنگ بيرينجي يارئمئندا و ايکينجي يارئمئنئنگ سپگيدينده ياشاپ گچن ايرانئنگ پارس
ادبيّاتچئسي شاعير نيما يوشيجينگ فارسچا ادبيّاتئنئنگ شئغئر عالمينده دؤردن اويتگشيک
فورمالارئندان سونگ باشلانان تأزه بير چپرچيليک يولي اؤنگکي قالئپلارئنگ اولنگوسيندن
چئقئپ تأزه بيچِوه ايه بولدي. اول تأزه فورما فارسچا ادبيّاتئندا "شعر نو(تأزه شئغئر)"،
يغني ترکمن ديليندأکي قرايئشا گؤرأ "آق قوشغي" دييليأر. اوني پارس ادبيّاتئنا
ائمئقلي اورناشدئران شاعير نيما يوشيج دير.
"آق قوشغي" فورماسئنداقي
شئغئرلاردا شاعير بللي بوغون يا-دا اؤلچگه تابين دأل-ده، ايسم شاعير گؤونيندأکي ماطلابئني
آچئق بيان ادمأگه ممکينچيليک دؤريأر. موندا دار قالئپ دييلن قول باغلايئجي دوزگونلر
يريني آچئق و آزاد دوزوملر بيلن چالئشيار. بو فورماداقي اثرلرده کؤپلنچ قافيه- دا بولمايار.
بو يرده قافيه دييلن دستور شاعيرينگ اؤز ارکين دويغئسئنا باغلي بولوپ، گرک يرينده بولوپ،
گرک دأل يرينده-ده بولماني بيلر. مونگا نيما يوشيجينگ دؤرديجيليگيندن بير مئثال:
مي
تراود مهتاب،
مي
درخشد شبتاب،
نيست
يک دم شکند خواب به چشم کس و ليک،
غم
اين خفته چند،
خواب
در چشم ترم مي شکند. ...
قوشغئنئنگ ترجمه سي:
يالپئلدايار
مهتابلار،
يئلدئرايار
شبتاپلار،
هيچ
بير کسنگ گؤزونده؛ اوقئ بير دم کسلمز، امّا،
اوقي
منينگ اؤل گؤزلريمده دؤويليأر. ...
شولار يالي ارکين
قوشغي فورماسئندا سونگقي دؤورده کأبير ياش شاعيرلار يؤريته اثرلر دؤرديپ اوغرادئلار.
شيله ليکده، حأضيرکي دؤورده ايران ترکمن و پارس ادبي دؤرديجيليکلرينده آق قوشغي بارها
اولي اهميّته ايه بولوپ باريار. بو فورمادا اثر يازماق و اؤز غارايئشئني آزاد-ارکين
آيدئپ بيلمکده شاعيرا دولي ممکينچيليک بريأر. شونونگ اوچين بو تيپدأکي شئغئرچئلئق يولونا
" شعر آزاد" يغني "آزاد قوشغي" دييليپ هم آت بريليأر. ...
عمومان آق قوشغي حقدا
اؤزينينگ دؤرديجيليک يرليگي و اونونگ دورلي واقتلاردا اؤسوش تاپغئرلاري بار. اوني بو
غئسغا و چأکلي مقالادا بللأپ گچمک ايگرتمه يأر. شونونگ اوچين گلينگ بير آق قوشغئني
ترکمن ديليده مثال آلالينگ!
بو قوشغي 1366-نجي
ش. يئلدا دوزيلن. قوشغينئنگ ادبي درجه سي مرثيه ديگينده دورسا، اوندا سؤزلر يؤنه کي
گوررينگ گؤرنوشده دوزيليپ گيديأر. سؤزلر اؤز گيديشينده بللي بير درجه-ده آغرام آلئپ
قوشغا اؤريليپ دوريار:
<< يوووز گچن ياتلاما
>>
ياشلئق
سيره چئقئپدئم،
گورگنينگ
ياز آقئشئنا،
آقئد
گؤيأ سسلنيپدي!
"- سانگا
باغت قاراشيار!
– سانگا
باغت قاراشيار!"
بيلمديم
باغت بيلن بير يووز دؤوران،
بيرلشيپ
گلجکده بير گلين گريان،
باغت
يوماغئن ساراشيار. ...
***
يل ائرقئنا
يئلغئن – صنوبرينگ شاخالارئنئنگ سسلري،
صحراداقي
چئرلاقلارئنگ سايران اواز-سازلاري،
طوپانئنگ
زاو-زاوي،
دريالار
قومي،
آقئدئنگ
شرشري،
ياغئش
دامجاسي،
باقجاداقي
بلبل غوشلار اوازي،
سحردن
سونگ داغ اوجئندان چايئلان
-
گونينگ يالقئمي،
گولدانداکي
گوليپ باقيان،
-
گولگولي
گولينگ گولکيسي،
طبيغاتئنگ
گنگسي گؤزل دورموشي،
صحراداقي
پاغتا گولينگ گؤرنيشي،
هرسي
سسلنيپ گؤيأ سؤزله يأن يالي،
-
سانگا باغت
قاراشيار!
-
سانگا باغت
قاراشيار!
-
**
باغت
–دا بسلنيپدي اول سؤور سؤيگي،
کيم بيليأر؟
گلجکده
گؤرينيأر،
-
آلنئمئزد،ا
بير آغئر
گؤرگي.
بأش پاصلي
باهاري قاراشان سؤيگي،
شول ماحالادنگ
چکيأردي،
ياش کؤنگلي،
غايغئلي
گؤرگي.
دؤرت
يئللاپ دئمئپدئم، برمأپديم جوواپ،
دؤرت
يئللاپ آغلاپدي،سؤيمأپديم سوغاپ،
سوراغ
بيلن يوزلنمده يوزونه،
گؤزونده
گؤروندي بير سؤيگولي دأپ.
نيچيک
بولار ياقسانگ سؤيگي گولزارئن،
بلکي
مندن جوواپ آلسئن اول زارئن، ....
شيله
ليکده توتاشدي،
آرامئزدا
پأک سؤيگي،
يورکلريميز
آتاش دي،
ديدي:
-
چکمأيلي
گؤرگي.
ننگ بولار
اي يارئم،
سهل نأچه
گؤريشسک،
اقبالئمئز
برک بولار عاشئقلار دک سؤييشسک،
گؤروشيپ
هم سؤييشديک،
کأ واقت
اؤيکه لشديک،
شيله
ليکده بير ماخال،
بير-بيره
گه قووشدئق.
****
شول گونلر،
1362-نجي
يئللار،
غارا
ظلوم،
غانات
بورکأپ آبانان چاغي،
يالانچي
دينچي لار،
کسديلر
توپراقدان آزادلئق باغي.
توتئلان
توتئلدي.
غاچان
قوتولدي.
خلق يولئندا
کسگيت سؤزلأن آتئلدي.
جويجه
لي توووغا چاي قاقان يالي،
چاشدئلار
يولداشلار ،
مار چاقان
يالي،
بير يوووز
گيجه – ده آبانان حوووپ،
توتدئلار،
باسدئلار،
دانگدئلار،
توُووپ.
***
غارا
گيجه،
غارا
غوش دک غانات بورکأپ آلنئنگدان،
غايغئ
لي گيجه لر،
حاسراتلي
گؤنلر،
سوغات
بولدي، سؤيگي اوچين ظالئمدان.
ياغياردي،
بير ياندان حاسراتلي اؤلوم،
اؤلومه
دي ياقئن دي،
شيکنجه
– ظلوم،
کابل
سيم ضاربئنا تنينگ غاباريار،
داباندان
باشلانئپ دورقئنگا باتيار،
سوراغچي
بار دورقئن هايباتلي بسلاپ،
ايت سوراغني
بريپ اوستونگه آتيار،
دييار
شيله سسلرينه بات بريپ:
"- دوسلارئنگ
اؤتن يئل اوقا دوزيلدي،
بو گون
سانگا يتدي نوبت جزاسي،
غوتولمارسئنگ
ولين مگر ساتماسنگ،...
- دينگه
آتو گرک سيز دک الحادا!،
مولحد
– مئنافئقلار آتو بير بادا!..."!
غان،
دابانا چؤکيأر.
آياق،
ائسغئندان دوشيأر.
هوش،
سردن اؤچيأر.
سـس دؤويليپ
غاپئشيار.
غئشئنگ
غارلي جؤزاسي،
چئغ،
آياز،
سُووئق
اطاق،
غارا
دئمئنگ ايچينده،
اوتورانسئنگ
غاراشئپ،
زئندان
دييپ دئقدئلار ديسنگ ايچي حووپلي،
غاپي
سي غارا دمير دي، زئنجئردان آغئر غولپلي،
پنجيره
سيز بير توينوک، توالاتي ايچينده.
بير ينگيل
يورغان مي دير يا-دا يوقا ماتاني،
اوستونگه
اؤرتگي اديپ،
غاراشيارسئنگ
ارتيره.
***
سحر ايردن
زئنجئرلي غولپ دميرغاپا چاقئشيار.
ماي سئز
يورک حوپورغانئپ سينانگدا غان دپيشيأر.
هر سحر
آتونگي برايجاق يالي،
غاپئدان
گيريأردي پنجه سي غانلي.
حومّورديأر
يورگينگ:
"- آتو
دأبي سحردن!" – دييپديرلر کؤنه دن،
شول خيالي
اويلانئپ،
سونگقي
پاتحه اوقاليار.
" ياغتي
يولي ائزارلاپ، آتو وا باران ياران،
تارئخلارئنگ
قالبئندا هميشه ليک ياشايار! ..."
سحر تولغوندئريار
انساني.
سبأبي،
ياغتي گونينگ دوقجاغني آداملارا بوشلايار.
سحر بگنديريأر
انساني.
سبأبي،
ايمنچ غارانگقي تومليگينگ يوغئنا چئقيار.
شيله
ليکده تومليک بيلن ياغتي سحر دالاشيار.
دالاش،
دالاش، دالاش،
تأ ينگيشه
دنگ دالاش،
سحرينگ
ينگيش بايداغي،
شاپاق
بولوپ غئزاريار.
اونسونگ،
يالقئم
جهانا
يايرايار.
...
***
شول ياغداي
توسساغ دي، اول گونلر يوووز،
اوغلوما
غوووشسئن بير غئسغا کاغئذ،
دييپ
– تابشئرئپدئر اول يالنگيز آتا،
کؤنگلي
قوات تاپسئن شوجاغاز خاطا،
"- آي
اوغول غايغي اتمه برک اوتئر من بار،
سنينگ
آزادلئغئنگ اوچين اليميز درکأر،
بير چاغاجئق
سوغات گتيردي گلين،
آدئنا
نأمه دييپ سؤيمه لي بورئن؟"...
توي گوندن
دوقغوز آي گچيپدير گؤرسم،
بير چاغا
غئزجاغاز دوغوپدئر گؤرسم،
من ديديم:
"- ايکي سؤز آيتمالي بولسئن،
آدي "
شيرين سحر" ديمه لي بولسئن،
غوي سويجي
سحرينگ اولنگوسي بولسئن،
غوي يؤنگکلن
عاذاپلار ياتلاردا غالسئن.".
شيله
ليکده آزار-عاذاپ ينگيلندي،
بيلمه
ديم نه بولدي زامان ايلاندي.
شرطلي
آچئلماغي بويروق ايلندي،
ينه –ده
بير عاذابا واقت بللندي.
"- هر
هفته بير قول چک!".
"- شهردن
داشاري قاداغان چئقماق!"
" -اول
هفته گلمدينگ نيره – ده انته دينگ!".
" -ينه
– ده بير گلمه سنگ توسساق بولارسئنگ!". ...
****
توسساغئنگ
عاذابي داشاردان يامان،
داشارئنگ
عاذابي توسساقدان يامان.
***
اغئر
گون دئما- دئم گچيپ بارياردي،
بير آغئر
آيرالئق گؤزين قاقياردي،
گريشينگه
باسياردي داغلارئنگ داشي،
ناچارا
آرزئنسانگ گؤزياش اديأردي.
****
1359-
هجري شمسي دييلن يئلي،
جوانلئق
بادآلغانگ تارپ ديه ن دؤوري،
غوتارئپدئيق
شول زاماندا طالئپچئلئق دؤوريني،
نيچه
يئللاپ ايلديلر محروميّت ظلمئني،
باهار
گوله خزان اوردي،
جوشغئن
يورک تايئلدي،
چکديرديلر
علقئل حورلئق، ظولوم زورلئق غامئني،
بأش يئللاپ
اؤرتنيپ سرگززان اولدئق،
بوينئمئزي
سئندارئپ موغاللئم بولدئق. ...
***
بيلمديم
نأهيللي سئرنگ آنگدئلار،
ينه –
ده بير چاغئرئپ گؤزينگ دانگدئلار.
ديديلر
يولونگدان دأنمه ييپ سينگ سن،
اسلام
دان نصيحت آلمايئپ سئنگ سن،
نأچه
آي گؤز اؤنگده اتديلر غئسّاغ،
بيزينگ
بويروغئمئز بولماسا توسّاغ.
***
1366-نجي
يئلدي!
باهار
گؤيا خازان بولوپ دويولدي.
اويلانئپ
اورتنيپ، سين اديپ گؤروپ،
بير يودا
بولماسا ائقبال ياشياردي.
يووز
آيرالئغئنگ اوزاق مانظاري،
گؤز اؤنگونه
گليپ سالغئن آتياردي.
ناچار
گؤزياش اديپ اول آيري گونلر،
حاسرات گأميسينده ماتام
توتياردي.
" - مقصد
آيدئنگ بولسا،
نيّت،
اؤرأن اوزاق بييک دير!
ايله بو
گون خازان اورسا، ارتير باغتي آچئق دئر!".
***
آيرالئق مئقامي ياقئپ
چئقياردي،
گونمه گون ياقئندان
غم زارئن سازي،
يووز گويزه دؤنيپ گؤچيپ
بارياردي،
ناچارئنگ قووانيان
اول بخت يازي.
-يانئپ کؤيياردي،
يورکده تولگونان آق
بخت ائقبال.
-اوچوپ قونياردي،
غاناتلري سئنان آرزي
قوش بي بال،
-اؤچيپ سؤنياردي،
يورکده توتاشان ياشايئش
آرمان،
-سؤنيپ – يانياردي،
هـ....ول داشدا گؤرينيان
بير يئلدئــز دينگمان. ...
مگر هم بولسا-دا شول
ائقبال يئلدئز،
گؤز قاقئپ بوشلايار
بير ياغتي گونديز،
شول گونديزدن اؤسيأن
ملا يئم شمال،
يولونگا يول آچئپ يودالي
بير ائز. ...
شيله آعئر دؤورده،
شئغار بولدي ياشايئش،
طبيغاتدان پهم آلئپ،
شيله شئغارا اويدئق:
" –باهار
باشي غئش بولسا،
ائزي
ياغتي ياز گلر.
ظولم آستئندا
ياشاماز،
سنينگ
خلقئنگ بيکدير،
ظلوما
غارشي دأپ آلار،
آزادلئق
مقامئن چالار!...".
اوميد با غلاپ
اول تانگرا،
گؤوين اوچدي اوچما
دک،
بوتين دورقئنگ بير
بسلأپ،
شوعله سالدي اينانجئنگ.
دامارلاردا غان يؤرأپ،
سونگگونگ ياشايئش ايسلأپ،
آياق قواتا گلدي،
گلجه گه باغرئني بسلأپ.
...
***
مقصد آت بسلنيپ يورتما
دوشدي،
ائنانچ شؤعله ساچئپ،
سرحتدن آشدي.
***
ائنان سن اي انسان!
يولونگا ائنان!
ائنانجئنگ دؤرلتسين
مقصدا ايمان،
طبيغاتئنگ آيلانئشئندان
ائلهام آل!
غئش آيلانئپ ياز گليشيندن
ائلهام آل!
طوم آچئلئپ، ياغتئلئشئندان
ائلهام آل!
باهار گليپ، گول گولشيندن
ائلهام آل! ...
غـئـش- 1987-نجي يئل.
عشق آباد
|